"น้ำประสานทอง" คืออะไร?

30 Sep 2026 | เมื่อ 10:37 น.

 

หลายคนเลือกซื้อสร้อยคอทองที่มีน้ำประสานทองเยอะเพื่อความแข็งแรง แต่บางคนกลับหลีกเลี่ยงเพราะกลัวขายคืนไม่ได้ราคาหรือคิดว่าทำให้ทองด้อยคุณภาพ บทความนี้ไขข้อสงสัยว่าน้ำประสานทองคืออะไรกันแน่

 

น้ำประสานทองคืออะไร

น้ำประสานทองคือสาร "บอแรกซ์" ผงสีขาวคล้ายสารส้ม นำไปผสมกับเนื้อทอง เงิน และทองแดง มีคุณสมบัติเป็น "ตัวเชื่อม" ให้ทองติดกัน ใช้ในการผลิตทองรูปพรรณ เช่น สร้อยคอ สร้อยข้อมือ กำไล จี้ทอง ตุ้มหู เพื่อเชื่อมข้อต่อชิ้นทองที่ขึ้นรูปเป็นเส้นให้ติดกันจนเกิดเป็นลวดลาย

 

ขั้นตอนการผลิตที่ต้องใช้น้ำประสานทอง

การผลิตทองรูปพรรณเริ่มจากรีดทองแท่งเป็นแผ่นบาง ขึ้นรูปเป็นเส้น ขดเป็นวงตามลวดลาย แล้วเชื่อมติดกันด้วยน้ำประสานทอง ขั้นตอนนี้ต้องใช้ฝีมือช่างพอสมควร เพราะหากเชื่อมผิดที่หรือไม่ดีอาจทำให้ทองเสียหายได้ ความยากง่ายของลวดลายจึงมีผลโดยตรงต่อค่ากำเหน็จและราคาทองโดยรวม ส่วนการผลิตทองคำแท่งไม่ยุ่งยากเท่า เพราะเป็นแท่งบล็อกธรรมดาไม่มีข้อต่อที่ต้องเชื่อม จึงไม่ใช้น้ำประสานทอง และมีค่าบล็อกที่ถูกกว่าค่ากำเหน็จทองรูปพรรณ

 

น้ำประสานทองทำให้ทองด้อยคุณภาพจริงไหม

ไม่จริง น้ำประสานทองเป็นสิ่งจำเป็นที่ขาดไม่ได้ในการผลิตทองรูปพรรณ เพราะหากไม่มีก็ไม่สามารถเชื่อมชิ้นทองให้เกิดเป็นลวดลายได้เลย ที่ควรรู้คือเวลาขายคืนทองรูปพรรณ ร้านทองจะหัก 5% ตามหลักเกณฑ์ของ สคบ. โดยคิดจากราคารับซื้อทองแท่ง ณ ช่วงเวลานั้น เนื่องจากน้ำหนักทองที่ชั่งได้รวมน้ำหนักน้ำประสานทองอยู่ด้วย ไม่ใช่เพราะน้ำประสานทองทำให้ทองด้อยคุณภาพแต่อย่างใด

 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

 

Q: น้ำประสานทองทำให้ทองด้อยคุณภาพไหม?

A: ไม่ทำให้ด้อยคุณภาพ เป็นเพียงตัวเชื่อมที่จำเป็นในการผลิตทองรูปพรรณให้เกิดเป็นลวดลาย ไม่มีทองรูปพรรณชิ้นไหนผลิตได้โดยไม่ใช้น้ำประสานทอง

 

Q: ทำไมขายคืนทองรูปพรรณถึงถูกหักราคามากกว่าทองคำแท่ง?

A: เพราะร้านทองหัก 5% ตามเกณฑ์ สคบ. โดยคำนึงว่าน้ำหนักทองที่ชั่งได้มีน้ำประสานทองปนอยู่ด้วย ต่างจากทองคำแท่งที่ไม่มีน้ำประสานทองเลย

 

Q: ทองคำแท่งใช้น้ำประสานทองไหม?

A: ไม่ใช้ เพราะทองคำแท่งผลิตเป็นแท่งบล็อกธรรมดา ไม่มีข้อต่อที่ต้องเชื่อม จึงไม่จำเป็นต้องใช้น้ำประสานทองเหมือนทองรูปพรรณ